Strona główna | Szkoła | Historia | Osiągnięcia | Świetlica | Kronika | Publikacje | Galeria | Biblioteka | Dla rodziców
    Artykuły, wiersze, konspekty, konkursy, scenariusze zajęć
 
Jasełka
Wieczerza wigilijna
Znowu Święta
Dzień kobiet
Czas wolny
O czytaniu
Aktywizacja
O wychowaniu
Konkurs: 1-3
Konkurs: 4-6
Biały uśmiech
Wkrótce zima
Nauczyciel kluczem
ADHD w szkole
Uwaga - konflikt!
Dysleksja
Bezpieczeństwo
Uczeń na drodze
Bezpieczny uczeń
Aktywna szkoła 2015
 
DYSLEKSJA
U coraz większej ilości uczniów stwierdza się zaburzenia noszące miano dysleksji. Warto uporządkować naszą wiedzę na temat tego zagadnienia.
 
Dysleksja – to nie „zaburzenia w nauce czytania i pisania”.
 
Dysleksja to trudności w linearnym opracowaniu informacji: symbolicznych, czasowych, motorycznych, manualnych i językowych (wg prof. J. Cieszyńskiej)
 
MITY
Dysleksja to problem szkolny (problem z nauką czytania i pisania)
Dysleksja to problem polonistów
Dysleksję można zdiagnozować najwcześniej w 4 klasie
Dysleksję powinno się eliminować poprzez naukę reguł ortograficznych
 
OBOWIĄZUJĄCY SPOSÓB DIAGNOZY
przeciętny wiek diagnozowanych dzieci to 10-12 lat
diagnoza oparta jest na obserwacji skutków
próby dociekania przyczyn zaburzeń są bardzo ograniczone
opinie z poradni formułowane są zbyt ogólnie
czas stawiania diagnozy jest zbyt długi
 
POTRZEBA NOWEJ DIAGNOZY
dokładna diagnoza funkcji psychicznych
szybkie rozpoczęcie terapii
orzeczenie zagrożenia dysleksją: 3-6 lat
orzeczenie dysleksji: od 7. roku życia (pierwszy rok zinstytucjonalizowanej nauki szkolnej)
 
SKUTKI PÓŹNEJ DIAGNOZY
Utrwalenie błędnych technik nauki
Utrata motywacji
Spadek poczucia własnej wartości
Fobie szkolne
Zaburzenia zachowania
 
      Objawy dysleksji można zauważyć już u niemowląt. Dzieci te wykazują opóźnienie w rozwoju mowy
i rozwoju ruchowym. Później niż u rówieśników pojawiają się u nich takie osiągnięcia rozwojowe jak wypowiadanie pierwszych słów, zdań prostych i złożonych. Późno zaczynają chodzić, biegać. Są mało zręczne manualnie, nieporadne w samoobsłudze np. myciu rąk, ubieraniu się, jedzeniu łyżką. Nie próbują same rysować. W kolejnych latach zaburzenia te nasilają się. Dzieci w wieku 3-5 lat mają małą sprawność ruchową całego ciała (słabo biegają, mają trudności z utrzymaniem równowagi, są niezdarne, źle funkcjonują w zabawach ruchowych, z trudem uczą się jeździć na rowerku, mają trudności z czynnościami takimi jak zapinanie guzików czy sznurowanie butów, źle trzymają ołówek, używa na zmianę raz jednej raz drugiej ręki). Gdy dziecko trafia do szkoły objawy dysleksji przybierają na sile.
 
DYSLEKSJA TO PROBLEM ŻYCIOWY
Zapominanie, gubienie, zostawianie
Kłopoty z organizacją czasu
Mylenie dat/klas/numerów stron
Mylenie drogi/kierunków
Ogólna nieporadność/niechlujny wygląd
Brak sprawności motorycznej
Gafy językowe, przekręcanie nazw
Mylenie numerów autobusów, cyfr
Problemy z odróżnianiem strony prawej od lewej
Trudności z czytaniem map, orientowaniem się w nieznanym terenie
Kłopoty z posługiwaniem się pieniędzmi
Problemy ze znajomością zegara, nazywaniem pór dnia, dni, miesięcy, pór roku

JĘZYK POLSKI
kłopoty z czytaniem i pisaniem
problemy z przyimkami i spójnikami
kłopoty z chronologią
ortografia
problemy z zapamiętywaniem terminów (przymiotnik/przysłówek)
różnica między wiedzą a poziomem tekstów
problemy z zapamiętywaniem nazwisk pisarzy, poetów
rozumienie metafor, zagadek, idiomów, kalamburów, dowcipów
trudności z rozumieniem poleceń

MATEMATYKA
mylenie cyfr (przestawianie)
problemy z odczytywaniem liczb wielocyfrowych (miejsca po przecinku, ułamki, długie liczby)
kłopoty z dodawaniem w pamięci
problemy z przekształcaniem wzorów (kłopoty z zapisem)
problemy z myleniem znaków, np. nierówności
kłopoty z czytaniem i rozumieniem treści zadań tekstowych
problemy z wykonywaniem wykresów funkcji
niski poziom wykresów i rysunków
problemy z wyobraźnią przestrzenną (geometria)

BIOLOGIA
problemy z czytaniem
kłopoty z terminologią (np. nazwy i symbole pierwiastków i związków chemicznych)
kłopoty z zapamiętaniem i zapisem reakcji biochemicznych
kłopoty z opanowaniem systematyki (hierarchiczny układ informacji)

CHEMIA
problem z zapisem i odczytywaniem reakcji chemicznych
terminologia (nazwy i symbole pierwiastków i związków chemicznych)
kłopoty z danymi zorganizowanymi przestrzennie (tablica Mendelejewa)

GEOGRAFIA
mapa – kierunki, rysowanie, czytanie
trudności z orientacją w czasie i przestrzeni (wskazywanie kierunków na mapie, obliczanie stref czasowych, klimatycznych (np. w górach), położenia geograficznego, kąta padania słońca)
problemy z zapamiętywaniem nazw geograficznych

HISTORIA
kłopoty z zapamiętywaniem nazw i nazwisk
cyfry rzymskie/arabskie
zła orientacja w czasie (chronologia, daty)
kłopoty z czytaniem osi czasu
rozumienie tekstów – chronologia!!!
kłopoty z czytaniem map historycznych
problemy z myśleniem przyczynowo-skutkowym, wnioskowaniem

MUZYKA
czytanie nut
czytanie nut na pięciolinii
metatezy wzrokowe i słuchowe
problemy z sekwencją ruchów
instrumenty strunowe
problem lewej ręki – słabszej motorycznie
kłopoty z zapamiętywaniem sekwencji dźwięków

WF
układy gimnastyczne (sekwencje ruchów w czasie i przestrzeni)
kłopoty w bieganiu, ćwiczeniach równoważnych
kłopoty z grami z piłką
problemy ze sportami potrzebujących dobrego poczucia równowagi
ubranie/rozebranie/przyniesienie stroju


WSKAZÓWKI DO PRACY
na zajęciach rewalidacyjnych odejść od materiału językowego
ważne są ćwiczenia na materiale atematycznym
trzeba ustalić hierarchię umiejętności (1. czytanie – 2. ortografia)
nauka reguł ortograficznych nie pomaga w zwalczaniu dysleksji
ćwiczyć należy sekwencje (wzrokowe, słuchowe, ruchowe)
ćwiczyć czytanie tekstów ze zrozumieniem
odpowiednio formułować polecenia
ćwiczyć pisanie, konstrukcję tekstu
rozwijać myślenie symboliczne
zadawać krótsze fragmenty tekstów do czytania (np. z lektur)
ograniczyć ilości terminów – tylko te najbardziej potrzebne
pisać uczniom krótkie notatki na kartkach – wklejanie do zeszytu
sprawdzać, czy uczeń zapisał zadanie domowe
przy uczeniu się wierszy na pamięć zadawać tylko fragmenty
przy czytaniu lektur pozwalać dodatkowo przeczytać streszczenie
zwolnić z czytania na głos przy całej klasie
pozwolić czasami pisać przy pomocy komputera (błędy i jakość pisma wpływają na naszą ocenę)


Opracowała: Anna Mazur
 
Źródło: J. Cieszyńska, Nauka czytania krok po kroku. Jak przeciwdziałać dysleksji
Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2005.
Szkoła Podstawowa w Zelczynie, 32-051 Wielkie Drogi, tel./fax.: 012-270-60-21, e-mail: sp@zelczyna.eu